BÀI CHÚ THÍCH VỀ HOA LỤC BÌNH.

alt

(ảnh minh họa của anh Lê Trường Hưởng sưu tầm)

Tôi không biết bên nhà thế nào chứ ở đây có một nạn là mỗi sáng vào email là thấy một lô mails của những người không quen mà vẫn đến. Mỗi ngày tôi nhận khoáng ba chục. Nếu người gửi có tên ngoại quốc thì tôi bỏ ngay. Nếu là tên tiếng Việt thì đọc qua. Phần lớn các bài spam tiếng Việt là bàn về chính trị. Thỉnh thoáng rất hiếm có bài về văn chương.

Hôm nay nhận được một mail rất hay gồm nhiều bài văn thơ về hoa lục bình. Tên người gửi là NNS tôi không quen. Bài này chắc đã được gửi qua rất nhiều người rồi sau mới forwarded đến tôi. Bài viết công phu sung túc có một bản hát tuyệt vời dưới dạng .pps tôi không biết cách đưa vào mạng.

Phần tôi thích nhất của bài này là mục CHÚ THÍCH về hoa lục bình. Xin chép nguyên văn mời các bạn đoc. Đây là một tìm tòi rất công phu của tác giả NNS. Quí vị nào muốn tìm hiểu về hoa lục bình thì nên đọc cho kỹ. Vị nào có ảnh xin cho một tấm để minh họa.

 

CHÚ THÍCH :
Hoa Lục Bình

Tên tiếng Việt: Lục bình bèo bèo tây sen Nhật.
Tên khoa học: Eichhornia crassipes
Tên tiếng Anh: Water hyacinth Floating water-hyacinth
Tên tiếng Pháp: Jacinthe d eau
Tên Hán Việt: Bố đại liên Phù thủy liên hoa Đại thủy bình
Giới (kingdom): Plantae
Ngành (division): Magnoliophyta
Lớp (class): Liliopsida
Bộ (order): Liliales
Họ (family): Pontederiaceae
Chi (genus): Eichhornia (Do nhà thực vật học Carl Sigismund Kunth sắp xếp)
Loài (species):
E. azurea - Anchored Water Hyacinth
E. crassipes - Common Water Hyacinth
E. diversifolia - Variableleaf Water Hyacinth
E. paniculata - Brazilian Water Hyacinth...

Bảy loài bèo lục bình của chi Eichhornia là những cây lưu niên mọc tự do - nổi trên mặt nước có nguồn gốc từ Nam Mỹ. Với lá rộng dày bóng và có hình trứng bèo lục bình trưởng thành có thể cao tới 1m. Bề ngang lá từ 10 - 20 cm nổi trên mặt nước nhờ thân dài xốp phồng ra hình củ. Rễ có lông có màu hơi tía đen. Thân thẳng đứng đỡ một cụm hoa từ 8 - 15 bông đẹp phân biệt có màu hoa oải hương hoặc hồng nhạt với sáu cánh hoa. Khi không nở hoa bèo lục bình có thể lẫn lộn với loài frog s-bit (Limnobium spongia - không biết là cây gì).

Là một trong những cây trưởng thành nhanh nhất được biết trên thế giới bèo lục bình sinh sản chính bằng thân bò lan. Chúng cũng có thể sinh sôi bằng hạt. Bèo lục bình thông dụng nhất (Eichhornia crassipes) là loài sinh trưởng mạnh mẽ chúng có thể nhân đôi số lượng chỉ sau hai tuần.

Cây lục bình (Eichhornia crassipers) là loài cỏ đa niên là thực vật thủy sinh sinh sản rất nhanh xâm lấn các dòng chảy chính. Hiện nay lục bình đang xâm lấn khu vực sông Vàm Cỏ Đông làm tắc dòng chảy cản trở sự đi lại của thuyền bè và gây khó khăn cho hầu hết các hoạt động trên sông.  Đặc điểm sinh trưởng và công dụng Lục bình còn gọi là bèo tây bèo Nhật Bản bào sen. Lá đơn lá mọc thành hoa nhị cuống xốp phồng lên thành phao nổi khi còn non trưởng thành cuống thon dài. Hoa lưỡng tính không đều màu xanh tím nhạt cánh hoa có một đốm vàng. Cây thân cỏ sống lâu năm nổi trên mặt nước hay bám dưới bùn rễ dài và rậm. Kích thước cây thay đổi tuỳ theo môi trường có nhiều hay ít chất màu sinh sản bằng con đường vô tính. Từ các nách lá đâm ra những thân bò dài và mỗi đỉnh thân bò cho một cây mới sớm tách khỏi cây mẹ để trở thành một cá thể độc lập. Ao hồ đầm nước lặng nhiều màu thì lục bình phát triển rất nhanh có thể cho 150 tấn chất khô /héc ta/năm. Lục bình có những công dụng như trồng làm cảnh Rễ bèo phơi khô làm vật liệu để chèn lót rất tốt có sức đàn hồi cao chịu được các hoá chất thông thường và ít bị nát vụn.

Ở Nhật Bản người ta dùng lục bình để làm giấy và ép thành một thứ bìa nhẹ và cứng dùng lục bình làm thuốc chống ô nhiễm nguồn nước có khả năng cung cấp năng lượng: cho lên men bằng vi khuẩn… Lục bình thuộc nhóm thức ăn xanh chứa hầu hết các acid amin không thay thế giàu vitamin khoáng đa lượng và vi lượng. Có thể sử dụng lục bình cho gia súc khi thiếu thức ăn xanh. Lượng chất khô thấp (6-7%) lượng xơ cao (trên 200g/kg) khoáng tổng số cũng cao (180 – 190g/kg chất khô) nên giá trị năng lượng thấp (1800 – 1900 Kcal) ứng với 7.6 – 8.0 Mj/1 kg chất khô (Nguyễn Văn Thưởng 1992). Lục bình còn được sản xuất thủ công mỹ nghệ như ở Nhật Bản và hiện nay nhiều dự án đã phát triển mạnh ở đồng bằng sông Cửu long đặc biệt ở các tỉnh An Giang Vĩnh Long Đồng Tháp – đã tạo thêm nhiều việc làm tăng thu nhập cho nông dân...

Dưới đây là bài thơ của thi sỹ Đặng Hoàng Thám
cũng do bạn NNS sưu tầm :


Lục Bình Ơi

Lục bình trôi mãi về đâu ?
Đời như giòng nước chở sầu hỡi em !
Cánh hoa xưa tím nỗi niềm
Tình yêu xưa tím cả miền nhớ mong
Ngây thơ cỏ nội hoa đồng
Ai gieo ánh mắt cho lòng ngất ngây ...
Tình như gió thoảng xa bay
Người thương đâu mất tháng ngày buồn tênh!
Lối về đường đất gập ghềnh
Đêm nghe cây lá nhà bên ru sầu ...
Chiều thu phai nắng nhạt màu
Vàng bông ngâu rụng bên cầu trăng treo
Em đi từ ấy quê nghèo
Có tôi thơ thẩn ngóng theo lục bình
Đóa hoa tím trôi vô tình !
Sông xưa tôi đứng một mình với tôi.

 

THÊM  ẢNH VÀ THƠ :

ba tấm ảnh anh Lê Trường Hưởng sưu tầm :

alt

alt

alt

Thêm 02 ảnh của ThyNguyen81 :

alt

alt

thơ Anh Lê Trường Hưởng về hoa lục bình :

Tưởng như chiếm dụng sông hồ
Nhưng lại lợi ích không ngờ được hay:
Ở ta phân bón "Bèo Tây"
Nhà Nông quen thuộc lâu nay vẫn dùng
Mặt hàng mỹ nghệ thủ công
Đa dạng phong phú vừa lòng người mua.


Thanh Chung

Mệ Hó cầu kỳ phức tạp quá! Tui mà thích giỏ xách đĩa đựng hoa quả vỏ bọc bình cắm... thì khỏi cần lấy cọng lục bình khô đem đan làm chi cho mất công. Cứ ới bà Kim một tiếng là có liền (hì hì).
Đề nghị Thiền viện kiểm tra xem bà Kim ngoài "công dụng" làm báo viết văn quan tâm bè bạn chăm sóc gia đình thì có đem ra làm hàng thủ công mỹ nghệ hay chế biến thuốc được không nha.
(Khi nào anh An tìm được công dụng của Cúc Rừng thì lại đưa lên nhé. Cám ơn anh)

hoaivan

Bài này của anh An chắc sẽ được blogger "thích bèo" rất hâm mộ. Nhiều thông tin về bèo lục bình quá.
Đề nghị bà Kim cho ý kiến sớm.

Nguyễn Lâm Cúc

Nhiều vật đẹp lắm

Ở quê mình có nhiều nơi dùng cọng lục bình khô đan các dụng cụ như giỏ xách đĩa đựng hoa quả vỏ bọc bình cắm hoa và cả những vật to lớn như salon bằng cọng lục bình tủ áo tủ đựng tài liệu...Rất nhiều sản phẩm.
Về thơ NLC rất thich bài thơ hai câu đại khái như sau:
Lục bình:
Lênh đêng khắp chốn sông hồ
Về trong ao cạn còn ngờ lênh đênh.
Hai câu thơ trên NLC không nhớ được tên tác giả và chắc cũng không nhớ nguyên bản.