DỊCH THƠ VU THANH HOA (2)

 

Nhà thơ Vũ Thanh Hoa đến thăm có đem cho bài thơ NÓI CHUYỆN VỚI CỐC CÀ PHÊ. Bài này đã được mnguyetn dịch ra tiếng Pháp. Tôi lại được vài trao đổi với VTH về một chữ rất tâm đắc. Đế cảm ơn HOA tôi xin dịch bài thơ để chị có thêm một bản dịch nữa. Hai bàn dịch dĩ nhiên không hoàn toàn giống nhau vì mỗi người hiểu và dịch theo ý của mình. Như vậy cho thêm vui.
Có một chữ muốn nói. Câu 2   "uống vào thì đắng bỏ về thì cay". Nghĩa câu dịch là "uống vào thì đắng bỏ về thì tiếc". Tự nghĩ là mới đầu bài thơ mà đã viết "bỏ về thì cay" thì mang quá ưu tư. Chữ tiếc trong tiếng Việt thì không dùng trong cuối câu thơ được nhưng trong tiếng Pháp thì lại rất hợp. Chỉ vì thế mà xin đổi chữ "dịch" thành "phóng dịch". Còn câu "say hôm qua đã qua say" thì đã dịch như tác giả chỉ dẫn.

Dưới đây trước hết xin ghi bản gốc với cách trình bầy của tác giả. Khi ghi 2 bản Việt-Pháp bản tiếng Pháp thì trình bầy xuống dòng theo ý nghĩa của tiếng Pháp. Tôi mạn phép chép bản Việt theo thể lục bát nếu không sự đối chiếu Việt-Pháp sẽ hết sức khó khăn. Xin tác giả thứ lỗi.

 

NÓI CHUYỆN VỚI CỐC CÀ PHÊ

trên bàn

thừa
cốc café
uống vào
thì đắng
bỏ về
thì cay

say hôm qua
đã
qua say
tỉnh ra
lại thấy
ngày ngày
đêm đêm

ngọt đường
cũng đã
pha thêm
trộn vào
trắng trắng đen đen
phỉnh phờ
trộn cho
tất tật lơ mơ
nháo nhào tuốt luốt
bây giờ ngày xưa...
mưa
thiếu nắng
nắng
thiếu mưa
trên bàn
thừa cốc
cốc
thừa café

bùa mê
treo
nhánh bồ đề...

10.12.2009
Vũ Thanh Hoa

 

 NÓI CHUYỆN VỚI CỐC CÀ PHÊ

trên bàn thừa cốc café
uống vào thì đắng bỏ về thì cay

 

say hôm qua đã qua say
tỉnh ra lại thấy ngày ngày đêm đêm

 
ngọt đường cũng đã pha thêm
trộn vào trắng trắng đen đen phỉnh phờ
trộn cho tất tật lơ mơ
nháo nhào tuốt luốt bây giờ ngày xưa...

 

 


mưa thiếu nắng nắng thiếu mưa
trên bàn thừa cốc cốc thừa café



bùa mê treo nhánh bồ đề...

 

10.12.2009
Vũ Thanh Hoa

 

PARLER A LA TASSE DE CAFE

Sur la table est de trop la tasse de café
Boire c est le
  goût de l amer quitter le goût du regret !

L enivrement d hier appartient déjà au passé
Au réveil revoilà :
une succession de jours et de nuits !

Le sucré est déjà ajouté
Le blanc et le noir à mélanger
Mélanger pour moquer et tromper
Mélanger jusqu à ce laborieux fouillis
mélasse des temps présents et passés...

La pluie manque au soleil
Le soleil manque à la pluie
La tasse est de trop sur la table
Le café de trop dans la tasse

La feuille de sort suspendue
sur la branche du Bodhi...

10.01.2011
Libre traduction (phóng dịch) : Nguyễn Vạn An

 

nguyenvanan

@ TUẤN ANH :

Cảm ơn Tuấn Anh rát nhiều. Hoàn toàn đồng ý với TA. Tôi có may mắn được trao đổi ý kiến với tác giả về bài thơ này.

Tuấn Anh

Gửi anh nguyenvanan

Tôi không biết gì về tiếng Pháp nhưng bài thơ của chị Vũ Thanh Hoa quả là khó dịch: vừa là tình vừa chơi chữ lại vừa là lục bát nữa nếu không đồng điệu cùng tác giả chưa chắc đã dịch được .

nguyenvanan

@ TRAPHUONGDINH

Có gì đâu mà bận tâm vậy ? Nhưng cũng làm như HPĐ muốn.
Nhà HPĐ ở đâu để đến thăm ?
Quý mến
NVA

nguyenvanan

@ VTH :

Ủa Hoa uống cà phê hả ? Sao thơ nói không? Vậy là người đàn bà này thì uống còn người đàn bà khác kia thì không ?
Khó hiểu thật !

nguyenvanan

Trầm tư và bình yên là ở lòng của Cúc.
Về dịch cái thú vị là có khi mình nghĩ mãi mà không tìm được một từ tương đương với một từ khác trong tiếng kia. Rồi một lúc nào đó tự nhiên nó bật ra.
Trầm tư thì trầm tư nhưng bình yên nha Cúc. Nico nhắn thế đó.

nguyenvanan

@ NICO :

Anh thì thú vị đọc CM Nico đấy. Mong là MN và VTH vào đọc mấy lời khen hai người luôn.
Thân mến
NVA

Nguyễn Lâm Cúc

Trầm tư

Bức họa này NLC từng ngắm nhiều lần trước đây nay ngắm lại chợt thấy trầm tư trong bình yên lạ nhỉ?
Về dịch NLC có một ý rất cũ hồi đó mỗi khi nghe ai đó nói tiếng Anh gọi tên người là Cúc rồi mới đến Nguyễn Thị. Thật buồn cười và khó chấp nhận so với ngôn ngữ Việt. Nhưng nhờ thế mà biết cái trái ngược trong ngôn ngữ phổ thông toàn cầu so với tiếng Ta. NLC nghĩ (nghĩ chứ không dám nói biết). Dịch thơ văn chắc cũng thế. Ngoài chuyển ý nghĩa còn cần chuyển cả ý ẩn nghĩa ẩn cái cay chua sâu đậm bóng bẩy của từ. Rồi nhạc của chữ nhạc của câu nhạc của ý; rồi hình ảnh rồi gợi hình ảnh nữa của từ Việt... Ui chóng hết cả mặt. Nghĩa là dịch được quả khó khăn và rất công phu. NLC rất bái phục cái công việc mà chắc chắn tự NLC không bao giờ có thể làm nổi này.

nico

@Anh An
Thật thú vị khi được học hỏi qua hai bản dịch với hai phong cách khác nhau. Khâm phục các anh chị.
Vẫn là những tranh cãi giữa các trường phái dịch khác nhau trong đó có:
- Dịch nghĩa trung thành nguyên văn...không cảm xúc dành cho độc giả quyền cảm nhận.
- Dịch ý theo cách hiểu và cảm xúc mà tác phẩm truyền lại cho người dịch. Như vậy là bản dịch có dấu ấn cá nhân của dịch giả.
Em nhận thấy cả hai bản dịch đều theo cách hai có thể là vô tình vui mừng vì em cũng thích trường phái này.
Trả lời câu của anh trong entry trước em nghĩ khi chú ý đây là thơ 6/8 sẽ dễ hơn cho người dịch. Rime métrique và asonance sẽ đưa về cuối câu và l acent nhấn trên dernière voyelle mỗi khi tác giả xuống dòng.
Đối chiếu thơ Pháp và Việtlà một chủ đề mênh mông nhưng vô cùng hấp dẫn sự giống và khác biệt giữa la prosodie syllabique la dierèse la synérèse của hai nước đưa lại cùng một hiệu quả chung.
Cảm ơn anh An cảm ơn chị Minh Nguyệt và nhà thơ Vũ Thanh Hoa với entry ý nghĩa này.

vuthanhhoa

Anh Nguyễn Vạn An kính mến
Sáng nay đi làm trời VT se se lạnh tuyệt lắm vào mở máy thấy bài thơ mình được anh chuyển ngữ...tuy chưa uống cafe mà thấy dịu dàng dễ chịu như đã uống xong...hihi (mở bài thơ mộng tí)
-Xin phép trả lời bạn PQA và anh NVA: Quả đúng từ "say" ở đây không có nghĩa là "say rượu hay say cafe" (dù có vẻ là như thế) bởi vì câu chuyện cũng chẳng dừng ở cốc cafe nữa nó chỉ còn là cái cớ... Em cám ơn anh NVA nhiều ạ và cám ơn bạn PQA vì ít com mà hiểu tác giả thế (!)hihi. Chúc mọi người một ngày tươi vui an lành nhé.

nguyenvanan

@ PQA :

Cảm ơn nhiều lắm. Căm ơn viết về bức tranh. Một khi vẽ rồi thì phải để người coi tùy ý. Còn vè bài dịch trong câu thứ hai có thể thêm chữ "c est" cho rõ. Nhưng nếu người đọc ngưng một tý sau dấu phết thì không có chữ "c est" cũng được.
Về chữ "say" thì chắc không ai hiểu là say rượu đâu. Hi vọng MN sẽ vào đọc PQA và sẽ rất vui. PQA có thể cn thêm về bài dịch MN ở entry trước.
Thân mến
NVA